Dinsdag 20 januari 2026, commissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)

Beslispunt

Welke procedure wenst de commissie te volgen:

• - 

  een datum te bepalen voor het leveren van inbreng voor een verslag;
• - 

  te volstaan met een blanco verslag (geen vragen of opmerkingen, afdoen als hamerstuk of stemming);
• - 

  te volstaan met een verslag onder voorbehoud van plenaire behandeling (geen schriftelijke behandeling, wel een mondelinge behandeling plenair)?

Toelichting

• - 

  Het voorstel is op 18 december 2025 aangenomen door de Tweede Kamer (zie stemmingsoverzicht in bijlage).
• - 

  Dit wetsvoorstel wijzigt de begroting van uitgaven en ontvangsten voor het jaar 2025 van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Deze wijzigingen houden verband met de Najaarsnota.

Beslispunt

Welke procedure wenst de commissie te volgen:

• - 

  een datum te bepalen voor het leveren van inbreng voor een verslag;
• - 

  te volstaan met een blanco verslag (geen vragen of opmerkingen, afdoen als hamerstuk of stemming);
• - 

  te volstaan met een verslag onder voorbehoud van plenaire behandeling (geen schriftelijke behandeling, wel een mondelinge behandeling plenair)?

Toelichting

• - 

  Het voorstel is op 16 december 2025 aangenomen door de Tweede Kamer (zie stemmingsoverzicht in bijlage).
• - 

  Met dit wetsvoorstel wordt de Wet subsidiëring landelijke onderwijsondersteunende activiteiten 2013 en enige andere onderwijswetten gewijzigd en regelt dat de ondersteuning van scholen en mbo-instellingen bij het onderwijs aan zieke leerlingen als wettelijke taak wordt belegd bij een aan te wijzen rechtspersoon.

Internetconsultatie en uitvoeringstoetsen

Conform de Kamernotitie Uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en doenvermogen burgers treft u hieronder een overzicht met link naar de internetconsultatie en uitvoeringstoetsen:

Beslispunt

Welke leden wensen vandaag inbreng te leveren voor het verslag?

Toelichting

• - 

  Met dit wetsvoorstel wordt het landelijke curriculum van het primair onderwijs en voortgezet onderwijs gewijzigd door meer focus te leggen op de vaardigheden lezen, schrijven en rekenen, de digitale geletterdheid en het burgerschapsonderwijs.
• - 

  De commissie heeft op 16 december 2025 besloten om op 20 januari 2026 (vandaag) inbreng te leveren voor het verslag.
• - 

  NB. In de wekelijkse lijst gedelegeerde regelgeving is het ontwerpbesluit houdende de vernieuwde kerndoelen Nederlands en rekenen en wiskunde toegevoegd. In het wetsvoorstel herziening wettelijke grondslagen kerndoelen (dat vandaag staat geagendeerd voor inbreng) staat dat de algemene maatregel van bestuur waarin vernieuwde kerndoelen worden vastgelegd, moet worden voorgehangen bij beide Kamers alvorens advies te vragen aan de Raad van State. Kerndoelen van andere leergebieden zullen op een later moment aan de Kamer worden voorgehangen.

Internetconsultatie en uitvoeringstoetsen

Conform de Kamernotitie Uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en doenvermogen burgers treft u hieronder een overzicht met link naar de internetconsultatie en uitvoeringstoetsen:

Beslispunten

• - 

  Wenst de commissie naar aanleiding van de brief van 16 december 2025 (36.600 VIII, Z) met de bewindspersonen van OCW in schriftelijk overleg te treden?
• - 

  Kan de commissie instemmen met de ambtelijke adviezen wat betreft de status van toezeggingen T04042, T04088, T04090, T04092 en T04093?

Toelichting

Op 16 december 2025 ontving de commissie een brief van de bewindspersonen van OCW (36.600 VIII, Z). In deze brief wordt ingegaan op een aantal toezeggingen die gedaan zijn tijdens de begrotingsbehandeling 2025 op 25 maart 2025 en de behandeling van de eerste suppletoire begroting 2025 op 14 oktober 2025. In het overzicht hieronder vindt u de titel en een samenvatting van deze toezeggingen, een verwijzing naar de passages uit voornoemde brief die betrekking hebben op desbetreffende toezeggingen en een ambtelijke toelichting op en/of ambtelijk voorstel over de - al dan niet te wijzigen - status of deadline van de toezeggingen.

T04042 - Toezegging Bezuiniging Open Universiteit

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van Knapen (BBB), toe dat als blijkt dat de bezuiniging op internationale studenten bij alle hoger onderwijsinstellingen ook gevolgen heeft voor de Open Universiteit, hij zal laten onderzoeken of het nodig is of en zo ja op welke manier de Open Universiteit uitgezonderd moet worden van de bezuinigingsmaatregelen en de Kamer hierover informeren.

Brief 16 december 2025 (36.600 VIII, Z, p. 1-2):

In de brief schrijven de bewindspersonen kort samengevat dat is besloten de Open Universiteit (OU) niet uit te zonderen van de bezuiniging op internationale studenten en de reguliere bekostigingssystematiek te volgen. De maatregel wordt gezien als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle hogeronderwijsinstellingen, inclusief de OU. Daarnaast geldt dat de OU in het verleden ook heeft geprofiteerd van de stijging van het aantal internationale studenten. Verder wordt vermeld dat de bezuiniging voor een groot deel is gerealiseerd in 2025. In 2026 resteert een bezuiniging van 6 mln. Dat betekent (doorgerekend) voor de OU een financieel effect van circa € 32.000,- in 2026 en naar verwachting minder dan 0,5% van de rijksbijdrage vanaf 2027.

Ambtelijk advies: de status van toezegging T04042 als 'voldaan' aanmerken.

T04088 - Toezegging 50% van het basisonderwijs in het Engels, Frans of Duits

De staatssecretaris Funderend Onderwijs en Emancipatie zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Walenkamp (Fractie-Walenkamp), toe per brief te informeren over zijn visie op de mogelijkheid tot 50% van de lessen in het basisonderwijs aan te bieden in het Engels, Frans of Duits.

Brief 16 december 2025 (36.600 VIII, Z, p. 2):

Uit de brief volgt kort samengevat dat de Ministerraad op 3 oktober 2025 akkoord heeft gegeven op het besluit tweetalig primair onderwijs (tpo). Dit besluit wijzigt het toegestane percentage onderwijstijd in een vreemde taal (Engels, Frans of Duits) van 15 procent naar maximaal 50 procent. Het besluit treedt in werking op 1 augustus 2026 na een tienjarige pilot met positieve effecten op vreemde-taalvaardigheid, terwijl de beheersing van het Nederlands en de rekenvaardigheden gelijk blijft.

Ambtelijk advies: de status van toezegging T04088 als 'voldaan' aanmerken.

T04090 - Toezegging Informeren plan van aanpak basisbekostiging Scholengemeenschap Bonaire

De staatssecretaris Funderend Onderwijs en Emancipatie zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van Meenen (D66), toe beide Kamers op korte termijn te informeren of nog voor de begrotingsbehandeling in de Tweede Kamer een plan van aanpak kan worden gemaakt voor de basisbekostiging van de Scholengemeenschap Bonaire, meer in het bijzonder de huisvesting.

T04093 - Toezegging Scenario's in begroting over huisvesting onderwijs op Bonaire, Saba en Sint-Eustatius

De staatssecretaris Funderend Onderwijs en Emancipatie zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Rietkerk (CDA), toe diverse scenario’s te onderzoeken voor de begroting van huisvesting van onderwijs op Bonaire, Saba en Sint-Eustatius ten behoeve van de volgende kabinetsperiode (uitgaande van een vierjarig perspectief) en de Kamer hier vanaf 2026 over te informeren.

Brief 16 december 2025 (36.600 VIII, Z, p. 2-4 m.b.t. T04090 en T04094 kort samengevat):

Als onderdeel van de Onderwijsagenda Caribisch Nederland 2023–2027 zijn twee onderzoeken uitgevoerd: één naar de toereikendheid van de bekostiging in het primair en voortgezet onderwijs en één naar de arbeidsvoorwaardenvorming voor onderwijspersoneel. Deze rapporten zijn als bijlagen gevoegd bij dit agendapunt. Uit het bekostigingsonderzoek blijkt dat de bekostiging in 2023 voor alle schoolbesturen op lange termijn onvoldoende is om de begrote kosten te dekken en dat dit bij enkele besturen op korte termijn de continuïteit kan raken. De bewindspersonen zijn met die schoolbesturen in gesprek om de continuïteit van het onderwijs te waarborgen. Uit het onderzoek naar de arbeidsvoorwaardenvorming komt naar voren dat werkgevers en werknemers diverse knelpunten ervaren bij de totstandkoming van de arbeidsvoorwaarden. Verbetering hiervan vergt een meerjarig traject. De bewindspersonen geven aan de conclusies en adviezen uit deze rapportages uitermate serieus te nemen en hier de komende periode mee aan de slag te gaan. Zij zullen de Kamer hierover bij de begroting 2027 nader informeren.

In de brief wordt verder aangegeven dat de Scholengemeenschap Bonaire (SGB) op basis van de jaarverslagen 2023 en 2024 financieel gezond is (solvabiliteit, liquiditeit en weerstandsvermogen) en OCW frequent contact heeft met de SGB en andere schoolbesturen over onder meer over arbeidsvoorwaarden voor 2026.

Ten aanzien van huisvesting wordt aangegeven dat een groot deel van de scholen op Caribisch Nederland inmiddels is gerenoveerd of vervangen, maar dat er voor de resterende opgave momenteel onvoldoende middelen beschikbaar zijn. De bewindspersonen geven aan hier in de begroting van 2027 op terug te zullen komen. De verwachting is dat de bouwopgaven op Saba en Bonaire op zijn vroegst worden afgerond in 2029. Naast prijsstijgingen, zijn er uitdagingen die te maken hebben met de sterke bevolkingsgroei op Bonaire. OCW werkt hiervoor samen met het ministerie van BZK aan een plan voor de gevolgen voor onderwijs, inclusief onderwijshuisvesting.

Ambtelijk advies:

• - 

  de status van toezegging T04090 als 'voldaan' aanmerken.
• - 

  de status van toezegging T04093 handhaven als 'openstaand' en de deadline verschuiven naar 1 januari 2027.

T04092 - Toezegging Salarissen in OCW-sectoren boven Balkenendenorm

De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Walenkamp (Fractie-Walenkamp), toe een overzicht te sturen van functies in organisaties in de OCW-sectoren die boven de balkenendenorm verdienen.

Brief 16 december 2025 (36.600 VIII, Z, p. 3-7):

In reactie op voornoemde toezegging is in de brief een overzicht gegeven van functionarissen in de OCW-sectoren die in 2024 meer bezoldiging ontvingen dan het individueel toepasselijk maximum. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen topfunctionarissen (bestuurders en toezichthouders) en niet-topfunctionarissen (respectievelijk tabel 1 en 2 in de bijlage op p. 6 en 7).

Ambtelijk advies: de status van toezegging T04092 als 'voldaan' aanmerken.

Beslispunt:

Wenst uw commissie (clusters van) voorstellen voor te dragen voor het Europees Werkprogramma van de Eerste Kamer 2026?

Aanleiding

Op 21 oktober 2025 is het nieuwe Werkprogramma (WP2026) van de Europese Commissie gepubliceerd: Het onafhankelijkheidsmoment voor Europa. Dit programma bevat de plannen van de Commissie voor nieuwe wetgeving en beleid in 2026. Op basis van het werkprogramma van de Commissie stelt de Eerste Kamer elk jaar haar eigen Europees werkprogramma op (art. 109-110 reglement van orde).

De Europese Commissie publiceert wekelijks nieuwe beleidsinitiatieven en wetsvoorstellen. De nieuw gepubliceerde voorstellen worden opgenomen in een overzicht onder het agendapunt 'mededelingen en informatie' van elke commissievergadering en worden wekelijks per e-mail verspreid. De leden kunnen de nieuw gepubliceerde voorstellen in de betrokken commissie voor behandeling aan de orde stellen.

Het Europees Werkprogramma van de Eerste Kamer is een lijst met Europese voorstellen die de Kamer het komende jaar met prioriteit wil behandelen. De voorstellen op deze lijst worden daarom bij publicatie automatisch in de commissies geagendeerd. Het werkprogramma stelt ook de regering, de Europese Commissie en andere parlementen in staat om kennis te nemen van de prioriteiten van de Eerste Kamer.

Zie voor meer achtergrond en werkprogramma's van voorgaande jaren: Europese werkwijze van de Eerste Kamer der Staten-Generaal.

Meerderheidsbesluitvorming in Kamercommissies

Fracties hadden tot 17 december 2025 de gelegenheid om (clusters van) voorstellen uit het WP2026 voor te dragen voor selectie door de Kamercommissies. De door de fracties aangeleverde prioritaire dossiers, voorzien van motivering, zijn opgenomen in 2 annexen met de voor 2026 te verwachten Europese voorstellen op het terrein van uw commissie.

Annex I bevat die voorstellen uit het WP2026 die nieuw zijn. Annex II bevat evaluaties en geschiktheidscontroles die bestaande wetgeving eenvoudiger of duidelijker moeten maken. Met betrekking tot Annex II zijn geen voorstellen op het terrein van de commissie OCW.

Het is aan de commissie om ter vergadering bij meerderheidsbesluitvorming te besluiten of, en zo ja welke voorstellen, zij als prioritair wenst voor te dragen.

De prioriteiten van alle Kamercommissies samen worden via de vaste commissie voor Europese Zaken doorgeleid naar de plenaire vergadering, waar het als het Europees werkprogramma van de Eerste Kamer wordt vastgesteld.

De Kabinetsappreciatie van het WP2026 is aan dit agendapunt toegevoegd. Op basis daarvan krijgt u inzicht in de positie van de regering ten aanzien van de verschillende voorstellen.

De Tweede Kamer voert momenteel gelijktijdig de procedure voor de selectie van haar Europese prioriteiten uit.

NB. Twee voorstellen die staan weergegeven op Annex I zijn ook toebedeeld aan de commissie J&V: het actieplan tegen cyberpesten (34) en de strategie voor gendergelijkheid 2026-2030 (35). Beide voorstellen zijn op 13 januari 2026 reeds geprioriteerd door de commissie J&V. Dat neemt niet weg dat ook uw commissie deze voorstellen kan prioriteren.

Beslispunten:

• - 

  Wenst de commissie de Mededeling over een cultuurkompas voor Europa (COM(2025)785) in behandeling te nemen?
• - 

  Zo ja, wenst de commissie een datum voor inbreng voor schriftelijk overleg te bepalen met de regering en/of de Europese Commissie?

Toelichting

• - 

  Op 12 november 2025 heeft de Europese Commissie haar Mededeling over een cultuurkompas voor Europa gepubliceerd. Met dit cultuurkompas heeft de Europese Commissie als doel om voordelen van cultuur te benutten, met name door de culturele troeven van Europa te bevorderen en de belangrijkste belemmeringen voor de culturele en creatieve industrieën aan te pakken. Deze omvatten voor de Commissie beperkingen op artistieke expressie, de onzekere bestaansmiddelen van kunstenaars, ongelijke kansen voor culturele participatie en de invloed van artificiële intelligentie (AI) op de sectoren.
• - 

  Op 2 december 2025 besloot de commissie om dit agendapunt aan te houden en opnieuw te agenderen na ontvangst van het BNC-fiche.
• - 

  Het BNC-fiche is op 19 december 2025 ontvangen en toegevoegd aan dit agendapunt. In dit fiche geeft de regering haar positie ten aanzien van concrete nieuwe zaken die in het cultuurkompas worden aangekondigd.

• A. 

  Uitvoering moties van het lid Heite (Tweede Kamer) over pluriformiteit in de wetenschap en nevenwerkzaamheden van hoogleraren

In bijgaande brief van 18 december 2025 informeert de minister van OCW de Kamer over de uitvoering van de Tweede Kamer-moties van het lid Heite inzake pluriformiteit in de wetenschap en nevenwerkzaamheden van hoogleraren.

NB. In de beantwoording van een vraag van de fractie van JA21 over het borgen en versterken van vrijheid, veiligheid en vertrouwen in de wetenschap kondigde de minister reeds aan (ook) de Eerste Kamer te informeren over voornoemde moties (zie p. 9 schriftelijk overleg).

• B. 

  Wettelijke verplichting loon- en prijsbijstelling in het onderwijs

Naar aanleiding van een toezegging en motie in de Tweede Kamer wordt in bijgaande brief van 19 december 2025 door de minister van OCW ingegaan op de indexatie van overheidsuitgaven, in het bijzonder op de OCW-begroting en wordt uitgelegd hoe de prijsbijstelling wettelijk verplicht kan worden in alle onderwijssectoren.

Deze brief wordt tevens aan de Eerste Kamer gezonden omdat de minister tijdens de behandeling van de eerste suppletoire begroting 2025 op 14 oktober 2025, naar aanleiding van vragen van de leden Roovers (GroenLinks-PvdA) en Rietkerk (CDA) heeft aangegeven de Kamer te informeren of er een wettelijk kader voor de prijsontwikkeling ingesteld kan worden voor het vervolgonderwijs.

• C. 

  Beleidsmatige mutaties na Tweede Suppletoire Begroting 2025

Op 16 december 2025 heeft de Kamer een brief van de minister van OCW ontvangen over de beleidsmatige mutaties na de Tweede Suppletoire Begroting 2025. De Kamer ontvangt deze brief om voorafgaand aan de afsluiting van het begrotingsjaar geïnformeerd te worden over beleidsmatige mutaties die na de Tweede Suppletoire Begrotingswet zijn ontstaan. Deze mutaties waren ten tijde van het opstellen van de Tweede Suppletoire Begrotingswet nog niet bekend.

• D. 

  Evaluatie Wet tijdelijke onderwijsvoorzieningen bij massale toestroom van ontheemden

In de Wet tijdelijke onderwijsvoorzieningen bij massale toestroom van ontheemden (36.373) is op verzoek van de Raad van State en de Tweede Kamer een bepaling opgenomen om binnen één jaar na het vervallen van deze wet een verslag van de evaluatie naar de doeltreffendheid van de wet en de werking ervan in de praktijk naar de Staten-Generaal te sturen.

Dit verslag met een evaluatie van de wet en een onderzoek naar de tijdelijke onderwijsvoorzieningen voor Oekraïense leerlingen zijn op 18 december 2025 ontvangen en toegevoegd aan dit agendapunt.

• E. 

  Uitstel reactie definitieve advies AcICT over IT-project DAB bij DUO

Op 16 december 2025 heeft de Kamer een uitstelbrief ontvangen van de reactie van de minister van OCW op het definitieve advies van het Adviescollege ICT-toetsing over het IT-project ‘Doorontwikkelen Applicatielandschap Bekostiging’ bij DUO. De uitstelbrief en het advies zijn toegevoegd aan dit agendapunt.

• F. 

  Mediabegrotingsbrief 2026

Op 2 december 2025 werd tijdens de commissievergadering besloten om de bespreking van de mediabegrotingsbrief 2026 (36800 VIII, B) aan te houden en opnieuw te agenderen na het wetgevingsoverleg in de Tweede Kamer over de OCW-begroting, onderdeel Media, op de eerstvolgende commissievergadering na het kerstreces. Dit wetgevingsoverleg stond gepland op 8 december 2025, maar is verplaatst naar 26 januari 2026. Het onderwerp zal om die reden - anders dan eerder is besloten - niet vandaag worden besproken maar worden geagendeerd op de eerstvolgende commissievergadering na dit wetgevingsoverleg.

• G. 

  Advies van de Raad voor Cultuur ‘Ieder zijn aandeel. Naar een evenwichtig financieel ecosysteem voor de cultuursector'

Op 2 december 2025 werd tijdens de commissievergadering besloten om de bespreking van de aanbiedingsbrief van de Raad voor Cultuur aan de minister van OCW betreffende het advies ‘Ieder zijn aandeel. Naar een evenwichtig financieel ecosysteem voor de cultuursector' aan te houden en opnieuw te agenderen na ontvangst van de kabinetsreactie op het advies en na het wetgevingsoverleg over de OCW-begroting, onderdeel Cultuur in de Tweede Kamer (gepland op 19 januari 2026). De kabinetsappreciatie is nog niet ontvangen en zal na ontvangst in de commissie worden geagendeerd.

• H. 

  Afschrift antwoord schriftelijke vragen Tweede Kamerlid Kostić over uitvoering amendement afbouwen belastinggeld voor apenproeven

Op 12 januari 2026 heeft de Kamer een afschriftbrief ontvangen van antwoorden op de schriftelijke vragen van het Tweede Kamerlid Kostić over de uitvoering van het aangenomen amendement over het afbouwen van belastinggeld voor apenproeven (TK 36.725 VIII, 11).

In deze brief wordt niet ingegaan op de toezegging die over dit onderwerp is gedaan in de Eerste Kamer tijdens het debat over de wijziging begroting Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2025 samenhangende met de Voorjaarsnota op 14 oktober 2025 naar aanleiding van vragen van de leden Rietkerk (CDA) en Visseren-Hamakers (PvdD) T04069. Ambtelijk is te kennen gegeven dat in reactie op deze toezegging op een later tijdstip een aparte brief volgt. Voornoemde afschriftbrief is enkel bedoeld om de Eerste Kamer te informeren over de verschillende stappen die worden gezet in het uitvoeren van het aangenomen amendement-Kostiç.

• I. 

  Beleidsreactie zbo-evaluatie Stimuleringsfonds voor de Journalistiek 2017-2023

Conform artikel 39 lid 1 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen is een evaluatierapport opgeleverd over Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (SVDJ) voor de periode 2017-2023. Dit rapport inclusief beleidsreactie is op 12 januari 2026 ontvangen en toegevoegd aan dit agendapunt.

• J. 

  Verslag OJCS-Raad voor de onderdelen onderwijs en cultuur van 27 en 28 november 2025

Bijgevoegd treft u het verslag van de formele Onderwijs-, Jeugd-, Cultuur- en Sportraad (OJCS-Raad) voor de onderdelen onderwijs en cultuur van 27 en 28 november 2025, die de minister van OCW op 13 januari 2026 aan de Kamer heeft aangeboden.

Op bladzijde 5 van het verslag wordt ingegaan op een vraag van het lid Walenkamp (Fractie-Walenkamp), gesteld tijdens het debat over de wijziging begroting OCW 2025 samenhangende met de Voorjaarsnota op 14 oktober 2025, over de coördinatie van het in beeld brengen van leegstaande kantoorpanden voor studentenhuisvesting. Tijdens het debat heeft de minister beloofd deze vraag onder de aandacht te brengen van de minister van VRO. Dat is inmiddels gebeurd. De minister van VRO wijst op haar beurt naar een brief aan de Tweede Kamer van 17 november 2025 over de landelijke aanpak Beter Benutten, die de Eerste Kamer in afschrift heeft ontvangen (36.410 VII / 36.496 / 36.600 XXII, Q). De commissie I&W/VRO heeft deze brief op 25 november 2025 voor kennisgeving aangenomen.

• K. 

  Geannoteerde agenda informele Onderwijsraad 29-30 januari 2026

Bijgevoegd treft u de geannoteerde agenda voor de informele Onderwijsraad op 29-30 januari 2026, die de bewindspersonen van OCW en de minister van SZW op 14 januari 2026 aan de Kamer hebben aangeboden.

Hieronder is een overzicht van de openstaande correspondentie weergegeven. Een overzicht van wetsvoorstellen die bij de commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) in (schriftelijke) behandeling zijn, is hier te raadplegen.