Dinsdag 27 januari 2026, commissie Digitalisering (DIGI)

Beslispunten

• - 

  Wenst de commissie de brief van 18 december 2025 (CXLVII, W) van de staatssecretaris van BZK voor kennisgeving aan te nemen of ziet de commissie aanleiding om in schriftelijk overleg te treden? Zo ja, op welke termijn?
• - 

  Kan de commissie instemmen met de ambtelijke voorstellen over de status van de motie-Veldhoen c.s. (GroenLinks-PvdA) en toezegging T03667?

Toelichting

Motie-Veldhoen c.s.

De commissie heeft bij brief van 30 mei jl. nadere vragen gesteld over de uitvoering van de motie-Veldhoen c.s. (GroenLinks-PvdA) over codering van algoritmen binnen het wetgevingsproces (CXLVII, F). In deze brief verzoekt de commissie de staatssecretaris van BZK onderzoek te verrichten naar de wijze waarop parlementaire controle op de digitale uitvoering van (bestaande) wetgeving kan worden versterkt en hierbij in ieder geval de zes aanbevelingen van de Raad van State te betrekken, zoals geformuleerd in het advies Digitalisering – Wetgeving en bestuursrechtspraak (2021). De staatssecretaris heeft bij brief van 11 juli 2025 aangegeven hieraan gevolg te willen geven. De resultaten van het onderzoek zullen worden meegenomen tijdens de eerder toegezegde dialoogsessie inzake de getroffen waarborgen bij geautomatiseerde besluitvorming en de grip die beide Kamers hierop hebben. Bij brief van 18 december 2025 (CXLVII, W) geeft de staatssecretaris van BZK aan u uiterlijk maart 2026 te informeren over de voortgang van het onderzoek en over de planning van de daaraan verbonden dialoogsessie.

Ambtelijk voorstel: Voorgesteld wordt om de uitvoeringsstatus van de motie ongewijzigd te laten (‘niet uitgevoerd’) in afwachting van de voortgang van het onderzoek en de verdere invulling van de dialoogsessie, en de deadline te verschuiven naar 1 juli 2026.

Toezegging Publicatie mensenrechtentoetsen AI-gebruik (Veldhoen, GroenLinks-PvdA)

De staatssecretaris van BZK geeft voorts een stand van zaken met betrekking tot de status van T03667 - Toezegging Publicatie mensenrechtentoetsen AI-gebruik (CXLVII). De staatssecretaris geeft aan u voor het eind van 2026 te informeren over het al dan niet bindend maken van een mensenrechten impactassessment.

Ambtelijk voorstel: Voorgesteld wordt om de status van toezegging T03667 ongewijzigd te laten ('deels voldaan'), met als nieuwe deadline 1 januari 2027.

Beslispunten

• - 

  Wenst de commissie de brief van 19 december 2025 (CXLVII, X) van de staatssecretaris van BZK voor kennisgeving aan te nemen of ziet de commissie aanleiding om in schriftelijk overleg te treden? Zo ja, op welke termijn?
• - 

  Hoe wenst de commissie te oordelen over de status van toezegging T03665?

Toelichting

Tijdens het debat over Grip op algoritmische besluitvorming bij de overheid (CXLVII) heeft toenmalig staatssecretaris Van Huffelen naar aanleiding van een vraag van het lid Dittrich (D66) toegezegd nader onderzoek te doen naar cookies en data-eigenaarschap (T03665). Bij brief van 19 december 2025 heeft de staatssecretaris van BZK een afschrift verstuurd van de aan de Tweede Kamer aangeboden kabinetsreactie op het rapport ‘De prijs van gratis internet’ van het Rathenau Instituut (CXLVII, X). Dit rapport is opgesteld op verzoek van de vaste commissie Digitale Zaken van de Tweede Kamer naar aanleiding van vragen over online tracking. De staatssecretaris acht toezegging T03665 hiermee afgedaan. De commissie kan over de status van T03665 thans een besluit nemen.

Ambtelijk voorstel T03655: In het rapport 'De prijs van gratis internet ' wordt uitgebreid ingegaan op de praktijk van het plaatsen van cookies en de gevolgen daarvan op publieke waarden zoals privacy, autonomie en veiligheid. Daarnaast is onderzocht in hoeverre de huidige wet- en regelgeving bescherming biedt tegen onwenselijke vormen van tracking, en welke mogelijkheden er zijn om burgers beter te beschermen tegen de negatieve impact. Het rapport houdt daarmee nauw verband met toezegging T03665. De staf adviseert de toezegging als voldaan aan te merken.

Beslispunten

• - 

  Wenst de commissie het voorstel Digital Networks Act (DNA) (COM(2026)16) in behandeling te nemen?
• - 

  Zo ja, wenst de commissie het BNC-fiche af te wachten alvorens inbreng te leveren voor schriftelijk overleg met de regering en/of Europese Commissie?

Toelichting

Er is nog geen BNC-fiche beschikbaar.

COM(2026)16

Het voorstel heeft tot doel EU-regels inzake connectiviteitsnetwerken te moderniseren, te vereenvoudigen en te harmoniseren. Met het voorstel worden voorwaarden geschept voor exploitanten om te investeren in de uitrol van geavanceerde glasvezel- en mobiele netwerken. Netwerken met hoge capaciteit maken zijn randvoorwaardelijk voor innovatieve technologiën, zoals artificiële intelligentie en cloud. De wijdverbreide beschikbaarheid van geavanceerde connectiviteit voor mensen en bedrijven in de EU wordt gezien als de basis van het concurrentievermogen van Europa.

Om dit te bereiken wil de Europese Commissie:

• - 

  bedrijven faciliteren om in de hele EU diensten te verlenen, terwijl zij zich slechts in één lidstaat hoeven te registreren;
• - 

  de totstandbrenging van pan-Europese satellietcommunicatiediensten te stimuleren door, in tegenstelling tot op nationaal niveau, een spectrummachtigingskader op EU-niveau vast te stellen;
• - 

  de consistentie van de regelgeving van nationale spectrumvergunningen te vergroten door exploitanten langere spectrumvergunningen te verlenen en door vergunningen standaard te verlengen om de voorspelbaarheid te vergroten;
• - 

  ervoor zorgen dat het volledig beschikbare spectrum wordt gebruikt door het delen van spectrum tussen exploitanten gebruikelijker te maken ("use it or share it"); en
• - 

  invoering van een mechanisme voor vrijwillige samenwerking tussen connectiviteitsaanbieders en andere spelers, zoals aanbieders van inhoudstoepassingen en cloudaanbieders.

Beslispunt:

Wenst uw commissie (clusters van) voorstellen voor te dragen voor het Europees Werkprogramma van de Eerste Kamer 2026?

Aanleiding

Op 21 oktober 2025 is het nieuwe Werkprogramma (WP2026) van de Europese Commissie gepubliceerd: Het onafhankelijkheidsmoment voor Europa. Dit programma bevat de plannen van de Commissie voor nieuwe wetgeving en beleid in 2026. Op basis van het werkprogramma van de Commissie stelt de Eerste Kamer elk jaar haar eigen Europees werkprogramma op (art. 109-110 reglement van orde).

De Europese Commissie publiceert wekelijks nieuwe beleidsinitiatieven en wetsvoorstellen. De nieuw gepubliceerde voorstellen worden opgenomen in een overzicht onder het agendapunt 'mededelingen en informatie' van elke commissievergadering en worden wekelijks per e-mail verspreid. De leden kunnen de nieuw gepubliceerde voorstellen in de betrokken commissie voor behandeling aan de orde stellen.

Het Europees Werkprogramma van de Eerste Kamer is een lijst met Europese voorstellen die de Kamer het komende jaar met prioriteit wil behandelen. De voorstellen op deze lijst worden daarom bij publicatie automatisch in de commissies geagendeerd. Het werkprogramma stelt ook de regering, de Europese Commissie en andere parlementen in staat om kennis te nemen van de prioriteiten van de Eerste Kamer.

Zie voor meer achtergrond en werkprogramma's van voorgaande jaren: Europese werkwijze van de Eerste Kamer der Staten-Generaal.

Meerderheidsbesluitvorming in Kamercommissies

Fracties hadden tot 17 december 2025 de gelegenheid om (clusters van) voorstellen uit het WP2026 voor te dragen voor selectie door de Kamercommissies. De door de fracties aangeleverde prioritaire dossiers, voorzien van motivering, zijn opgenomen in 2 annexen met de voor 2026 te verwachten Europese voorstellen op het terrein van uw commissie.

Annex I bevat die voorstellen uit het WP2026 die nieuw zijn. Annex II bevat evaluaties en geschiktheidscontroles die bestaande wetgeving eenvoudiger of duidelijker moeten maken. Met betrekking tot Annex II zijn geen voorstellen op het terrein van de commissie DIGI.

Het is aan de commissie om ter vergadering bij meerderheidsbesluitvorming te besluiten of, en zo ja welke voorstellen, zij uit Annex I en II als prioritair wenst voor te dragen.

De prioriteiten van alle Kamercommissies samen worden via de vaste commissie voor Europese Zaken doorgeleid naar de plenaire vergadering, waar het als het Europees werkprogramma van de Eerste Kamer wordt vastgesteld.

De Kabinetsappreciatie van het WP2026 is aan dit agendapunt toegevoegd. Op basis daarvan krijgt u inzicht in de positie van de regering ten aanzien van de verschillende voorstellen.

De Tweede Kamer voert momenteel gelijktijdig de procedure voor de selectie van haar Europese prioriteiten uit.

Op 14 en 15 januari 2026 vond een interparlementaire conferentie (IPC) over artificiële intelligentie (AI) plaats te Nicosia, Cyprus. Het thema van de IPC was: The age of Artificial Intelligence: Opportunities and Challenges . De conferentie werd georganiseerd in het kader van het Cypriotische voorzitterschap van de Europese Unie. De leden Recourt (GroenLinks-PvdA) en Lievense (BBB) namen deel aan deze bijeenkomst en zullen een korte terugkoppeling verzorgen.

NB: Ten behoeve van de informatiepositie van beide Kamers wordt in samenwerking met de Tweede Kamer gewerkt aan een verslag. Zodra het verslag beschikbaar is zal deze onder M&I ter kennisgeving worden aangeboden.

A - Visie Digitale autonomie en soevereiniteit

Op 12 december 2025 heeft de ministerraad ingestemd met de nieuwe Visie Digitale autonomie en soevereiniteit van de overheid. Deze visie geeft aan hoe de Nederlandse overheid grip houdt op digitalisering in een tijd waarin digitale afhankelijkheden snel toenemen. De visie bevat strategische bouwstenen en praktische instrumenten waarmee deze koers wordt omgezet in actie. Enkele belangrijke voorbeelden:

• - 

  Cloudbeleid aanscherpen: veilige opslag van overheidsdata onder Europees recht.
• - 

  IT-inkoop bundelen: als één overheid betere voorwaarden afdwingen bij leveranciers.
• - 

  Open standaarden en open source stimuleren om lock-ins te voorkomen.
• - 

  Versnellen van modernisering van verouderde systemen om risico’s te verkleinen.
• - 

  Investeren in digitaal vakmanschap om onze kennis en capaciteit te vergroten.
• - 

  Binnen Europa samenwerken aan het bouwen van veilige, betrouwbare Europese alternatieven.

De visie, die interbestuurlijk tot stand is gekomen, sluit aan op de Nederlandse Digitaliseringsstrategie waarin digitale weerbaarheid en autonomie van de overheid een van de prioriteiten is. Hiermee wordt ook voortgebouwd op de Agenda Digitale Open Strategische Autonomie. Internationaal sluiten de ambities in deze visie aan op de European Digital Infrastructure Consortium (EDIC) Digitale Gemeenschapsgoederen.

B - Een nieuwe Europese strategie voor interne veiligheid (E250005)

Op 1 april 2025 publiceerde de Europese Commissie de nieuwe Europese strategie voor interne veiligheid. Op 27 mei 2025 besprak de commissie J&V van de Eerste Kamer de Commissiemededeling. De commissie besloot om de griffie te laten informeren of het mogelijk was om aan te sluiten bij een nog in te plannen technische briefing over de Mededeling in de Tweede Kamer. Daarnaast besloot de commissie om deze Mededeling onder de aandacht te brengen van de commissie DIGI. Inmiddels is kenbaar gemaakt dat de Tweede Kamer afziet van het organiseren van een technische briefing. De Commissiemededeling staat vandaag geagendeerd in de Eerste Kamercommissie voor J&V om te besluiten het voorstel eventueel in behandeling te nemen. Indien wenselijk kan de Mededeling gezamenlijk met J&V worden behandeld. Voor meer informatie kunt u het ambtelijk opgestelde Edossier E250005 raadplegen.

C - WODC-rapport 'Meetbaarheid digitale weerbaarheid van Nederlandse organisaties' - Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

Op 10 oktober 2022 heeft de minister van Justitie en Veiligheid de Nederlandse Cybersecuritystrategie (NLCS) aan de Tweede Kamer aangeboden. Deze strategie bevat de inzet van het kabinet op het terrein van digitale veiligheid voor de periode 2022-2028. Het bevorderen van de digitale weerbaarheid is een van de speerpunten. Om beleidsinitiatieven op dit punt te kunnen evalueren heeft de minister aan het WODC gevraagd om te onderzoeken of en zo ja hoe, de digitale weerbaarheid van Nederlandse organisaties meetbaar kan worden gemaakt. Het onderzoek verkent de mogelijkheden, de indicatoren die gebruikt of ontwikkeld kunnen worden en de betekenis en relevantie van de gegevens die worden verzameld.’ Het WODC-rapport is raadpleegbaar via Informatie- en communicatietechnologie (ICT) | Tweede Kamer der Staten-Generaal.

Hieronder is een overzicht van de openstaande correspondentie weergegeven.