Verslag van de vergadering van 3 februari 2026 (2025/2026 nr. 16)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 16.11 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
Mevrouw Perin-Gopie i (Volt):
Dank u wel, voorzitter. Allereerst vanaf hier de felicitaties aan collega Kanis voor het houden van zijn maidenspeech en de succeswensen aan collega Straus, die straks haar maidenspeech mag houden.
Dan de voorliggende wet. Ik zal het heel kort houden, want vele collega's hebben hun zorgen gedeeld rondom deze wet. Die zorgen deel ik ook. Wij hebben als Volt deze wet beoordeeld aan de hand van drie eenvoudige vragen, die ook passen bij onze rol als Eerste Kamer. Is de wet in lijn met het Europees recht? Is deze wet juridisch houdbaar? En is ze ook toekomstbestendig?
Laat ik beginnen bij Europa. Het stikstofdebat wordt al jaren gevoerd alsof Europa het probleem is, maar Europa is niet de tegenstander. Europa is het kader dat ons vraagt eerlijk te zijn tegenover de natuur, tegenover ondernemers en tegenover onszelf. Nederland heeft aan die Europese tafel gezeten. Te vaak hebben we die plek gebruikt om moeilijke keuzes vooruit te schuiven, uitzonderingen te zoeken en tijd te winnen. Het resultaat kennen we allemaal: boeren die in onzekerheid leven, natuur die verder achteruitgaat en beleid dat telkens opnieuw moet worden gerepareerd. De Vogel- en Habitatrichtlijnen vragen niet om stilstand, niet om uitstel, maar om onderbouwde keuzes vooraf. Het Europees Hof is daar glashelder over geweest: positieve effecten op natuurherstel moeten vaststaan voordat toestemming wordt verleend, en niet daarna. Deze wet voldoet daar niet aan. Ze schuift de spanning met het Europees recht vooruit, in plaats van die op te lossen. Daarmee nemen we bewust het risico dat wetgeving strandt bij de rechter.
Die zorg hebben ook de provincies. Zij hebben eerder gemeld dat het wetsvoorstel onvoldoende juridisch onderbouwd is om af te zien van handhaving van PAS-melders, waardoor het bij de rechter geen stand zal houden. Dit zal mogelijk zorgen voor een toename van juridische procedures en druk op de provinciale capaciteit door verzoeken om handhaving en bezwaarprocedures. Eerdere legalisatieprogramma's hebben weinig concrete resultaten opgeleverd. Het blijft onduidelijk wat in deze aanpak wezenlijk anders of effectiever zal worden gedaan. Zonder geloofwaardige en juridisch robuuste maatregelen blijven de provincies met grote uitvoerings- en aansprakelijkheidsrisico's zitten. Graag hoor ik van de minister hoe zij daartegen aankijkt.
Voorzitter. Een wet waarvan we bij aanneming al weten dat die juridisch kwetsbaar is, is geen wet die rust brengt. Het is een wet die onzekerheid verlengt.
Dan de timing. Een aantal collega's refereerde daar ook al aan. Over enkele weken zitten we hier met een nieuw kabinet. Dat belooft meer samenhang, structurele stikstofreductie en juridisch houdbare keuzes. Juist daarom is deze wet nu te vroeg, te smal en te tijdelijk. Ik ben benieuwd hoe de minister naar de timing en de houdbaarheid van deze wet kijkt. Als Eerste Kamer hebben wij de taak om te voorkomen dat we vandaag een wet aannemen die morgen alweer gerepareerd moet worden.
Voorzitter. Een stem tegen deze wet, is geen stem tegen de PAS-melders, maar een stem voor rechtszekerheid en beleid dat verder kijkt dan de volgende deadline. Daarom ga ik mijn fractie adviseren om tegen deze wet te stemmen.
Dank u wel.
De voorzitter:
Ik dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan de heer Kemperman namens Forum voor Democratie.