Verslag van de vergadering van 3 februari 2026 (2025/2026 nr. 16)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 22.21 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Kemperman i (FVD):
Voorzitter. Ik moest onwillekeurig denken aan de twee eerste zinnen van een lied van Ramses Shaffy: "Ik ben misschien te laat geboren, of in een land met ander licht." Ik weet namelijk niet waar ik de hele dag naar heb geluisterd en of ik het allemaal goed begrepen heb of wil begrijpen.
Stel: er is een verkeersongeval. Er ligt een slachtoffer op de grond. Er verzamelen zich toeschouwers omheen. Een van de omstanders is arts. Die kan en wil het slachtoffer redden, maar op het moment dat die dat gaat doen, bemoeien juristen zich ermee. "Pas op, je bent niet verantwoordelijk. Het is niet jouw patiënt. Heb je jouw bijscholingscursus wel op tijd gevolgd? Als het misgaat, zal de familie jou aansprakelijk stellen." "Ja, ja," zegt er een, "maar hij had ook geen rijbewijs."
Voorzitter. Wat is de controverse tussen landbouw en natuur een onbegrijpelijke vertoning geworden. Onze voedselproducerende boeren en natuur hebben we schijnbaar tegenover elkaar gezet. Uit dit debat blijkt dat het een vastgelopen systeem is geworden. Het is onbegrijpelijk en te rigide. Het heeft zelfs een eigen jargon en afkortingen. Niemand begrijpt het meer, en zeker de betrokkenen niet. Iedereen vindt er wat van, vooral juristen en politici. Hoe kun je een menselijk drama voor jezelf juridificeren en in je hoofd legitieme excuses zoeken, zodat deze surrealistische situatie uitlegbaar is? Het dossier PAS-melders is nu juist bij uitstek een casus. Deze Kamer heeft nu momentum om empathie te tonen, samen te werken en verbindend te zijn, in plaats van het technocratisch en juridisch plat te slaan en er een politiek toneel van te maken. Dat bedoel ik niet denigrerend. Deze Kamer kan de onzekerheid van 3.500 boerenbedrijven wegnemen en daadwerkelijk leed verzachten. De politiek — dat zijn wij — heeft te vaak haar verantwoordelijkheid ontlopen; denk aan de toeslagenaffaire en aan Groningen. Laten we hier en nu prioriteiten stellen en de menselijke maat toepassen, in tegenstelling tot juridische haarkloverij.
We kunnen de daad bij het woord voegen, over onze politieke schaduw heen stappen en laten zien dat de ellende die deze PAS-melders is overkomen van een ander niveau is dan een staatsrechtelijke analyse van een casus. Daarom dient de fractie van Forum voor Democratie de volgende motie in, mede ingediend door de Fractie-Beukering, de BBB en de PVV. Daarbij kan opgemerkt worden dat de rekenkundige ondergrens, een zwaar element in het dictum, ook door het komende kabinet wordt overgenomen. Dan nu het dictum.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de deadline voor het legaliseren van de PAS-melders volgens de legalisatieaanpak én amendementen inmiddels reeds lang is verstreken;
overwegende dat de PAS-melders niet langer in onzekerheid mogen blijven vanwege de grote economische en sociale consequenties;
constaterende dat er wetenschappelijke consensus is over het kunnen vaststellen van de rekenkundige ondergrens op de 1 mol van Petersen;
constaterende dat de PAS-melders niet boven deze rekenkundige ondergrens zullen uitkomen qua depositie;
constaterende dat het PBL oordeelde dat de door Petersen voorgestelde ondergrens "redelijk tot goed is onderbouwd" en dat zijn argumentatie "logisch is opgebouwd en goed aansluit bij de wetenschappelijke literatuur";
constaterende dat de hoogste Duitse bestuursrechter de uitspraak heeft gedaan dat een waarde die 21 keer hoger is dan de in Nederland voorgestelde 1 mol, juridisch houdbaar is onder de Habitatrichtlijn;
verzoekt de minister per direct de PAS-melders te legaliseren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Kemperman, Beukering, Oplaat en Van Kesteren.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Daarmee maakt zij deel uit van de beraadslaging.
Zij krijgt letter I (36755).
De heer Kemperman (FVD):
Dank u, voorzitter.
De voorzitter:
Ik dank u wel. Het woord is tot slot aan mevrouw Straus van de VVD.