Op zondag 25 oktober 2026 waren er parlementsverkiezingen in Servië. De opkomst was hoog, net als actieve deelname van burgers, met echte keuzemogelijkheden voor kiezers. Ongeveer 71 waarnemers uit 38 landen van de Parlementaire Assemblee van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE PA), twintig leden van de Parlementaire Assemblee van de Raad Europa (PACE) en zestien Europarlementariërs waren aanwezig als verkiezingswaarnemer. Eerste Kamerlid Boris Dittrich (D66) was een van hen, als lid van de OVSE PA. En marge van de briefings had Dittrich ook een ontmoeting met Martijn Elgersma, de Nederlandse ambassadeur in Servië.
Op de verkiezingsdag bezochten de waarnemers stembureaus verspreid over het hele land om de gang van zaken in en rondom de stemlokalen te observeren. Dittrich zag in Belgrado geen ernstige onregelmatigheden, ondanks de lange rijen. Wel zag hij hoe gepolariseerd de samenleving was geworden, met af en toe felle discussies tussen leden van de stembureaus die namens politieke partijen waren afgevaardigd. De discussies gingen over technische kwesties als het sluiten van gordijntjes voor een stemhokje of de positionering ervan in het stemlokaal.
Dittrich: 'De hoge opkomst laat zien dat Servische burgers actief willen meebeslissen over de toekomst van hun land.' Volgens de internationale waarnemers verliepen de verkiezingen in een sterk gepolariseerd klimaat, waarbij de regeringspartij een oneerlijk voordeel had. Misbruik van overheidsmiddelen, intimidatie van kiezers, verstoringen van campagneactiviteiten en ongelijke media-aandacht ondermijnden de eerlijkheid van het verkiezingsproces.
Ook geweld tegen journalisten en waarnemers, desinformatie en online intimidatie baarden zorgen. Daarnaast waren veel stemlokalen niet zelfstandig toegankelijk voor mensen met een lichamelijke beperking. Tijdens het tellen van de stemmen bleek al snel dat de Studentenpartij had gewonnen. 'De stad is een groot feest met toeterende auto's, feestende mensen en vuurwerk,' zag Dittrich.
Op vrijdag 23 en zaterdag 24 oktober vonden er voorbereidende briefings plaats in Belgrado. Ook daar bleek de polarisatie in de Servische samenleving. Regeringspartijen wilden niet met de oppositiepartijen aan dezelfde tafel zitten en beschuldigden elkaar over en weer van intimidatie.
Vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en de media gaven toelichtingen en beantwoordden vragen van de waarnemers. Uit de briefings bleek dat de wetgeving is verbeterd en de voorbereiding grotendeels efficiënt verliep. Toch bleven er tekortkomingen op het gebied van transparantie, campagnefinanciering en onafhankelijk toezicht.