Behandelfase Eerste Kamer: behandeling in commissie Eerste Kamer.

nationaal

Op 20 januari 2026 besloot de commissie de mededeling in behandeling te nemen en op 3 februari 2026 inbreng te leveren voor schriftelijk overleg.

Europees

. .

volledige titel

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, Het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's: Een cultuurkompas voor Europa

document Europese Commissie

COM(2025)785, d.d. 12 november 2025

commissie Eerste Kamer

beleidsterrein

Op 20 januari 2026 besloot de commissie de mededeling in behandeling te nemen en op 3 februari 2026 inbreng te leveren voor schriftelijk overleg.

Op 2 december 2025 besloot de commissie het agendapunt over de mededeling aan te houden en opnieuw te agenderen na ontvangst van het BNC-fiche.

In het schriftelijk overleg naar aanleiding van de geannoteerde agenda OJCS-Raad 27 en 28 november 2025 heeft de commissie OCW ook vragen gesteld over de mededeling over het cultuurkompas (21.501-34, 447).

Het kabinet verwelkomt de mededeling over het cultuurkompas en steunt de vier daarin toegelichte richtingen, die aansluiten bij het Nederlandse beleid. In het bijzonder ondersteunt het kabinet het versterken van de betrokkenheid van de culturele en creatieve sectoren bij andere EU-programma’s, het verbreden van cultuurfinanciering (inclusief private middelen) en de inzet van cultuur binnen het EU-buitenlands beleid.

Het kabinet staat positief tegenover de voorgestelde gezamenlijke verklaring 'Europa voor cultuur, cultuur voor Europa' en neemt kennis van het voornemen om periodiek te rapporteren over de staat van de culturele en creatieve sectoren. Wel plaatst het kabinet kanttekeningen bij de toegevoegde waarde van enkele nieuwe voorstellen, waaronder een nieuwe EU-organisatie voor culturele gegevens en diverse initiatieven zoals EU-prijzen, nieuwe maatregelen voor jongeren en een EU-kunstenaarshandvest. Het kabinet streeft naar het voorkomen van onnodige extra administratieve lasten en wacht nadere uitwerking van verschillende voorstellen af.

Bevoegdheid

Het kabinet heeft een positieve grondhouding tegenover de bevoegdheid. De mededeling raakt aan cultuurbeleid, waarvoor de EU een ondersteunende bevoegdheid heeft (artikel 6, onder c, VWEU), en aan de interne markt, waar sprake is van een gedeelde bevoegdheid tussen de Unie en de lidstaten (artikel 4, tweede lid, onder a, VWEU).

Subsidiariteit

Ook over de subsidiariteit oordeelt het kabinet positief. Omdat het cultuurkompas is gericht op het bevorderen van grensoverschrijdende samenwerking en het wegnemen van belemmeringen op de interne markt voor cultuur en media, kunnen de doelstellingen volgens het kabinet niet voldoende door lidstaten afzonderlijk worden gerealiseerd. Een EU-brede strategie is daarom gerechtvaardigd.

Proportionaliteit

Het kabinet beoordeelt de proportionaliteit positief. De mededeling bevat een niet-bindende strategie die geschikt is om de beoogde doelen te bereiken. Volgens het kabinet gaat het voorstel niet verder dan noodzakelijk, aangezien vooral wordt ingezet op samenhang en overzicht, met behoud van ruimte voor nationaal beleid.

Het cultuurkompas bestaat uit vier elementen: (1) bescherming van Europese waarden en culturele rechten, waaronder artistieke vrijheid en cultuurparticipatie; (2) ondersteuning van kunstenaars en professionals in de CCS, met aandacht voor arbeidsomstandigheden en talentontwikkeling; (3) inzet van cultuur voor een concurrerende, veerkrachtige en hechte Unie, onder meer via innovatie, digitalisering en regionaal cultuurbeleid; en (4) verankering van cultuur in het externe optreden van de EU, inclusief internationale culturele samenwerking en uitbreiding.

In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.